Lingwistykon

O szyku wyrazów i polityce

Posted by: Henryk Duda on: 24-wrz-2006

Powiada się, że w języku polskim szyk wyrazów jest swobodny. To prawda. Można bowiem powiedzieć wczoraj pisałem list, pisałem wczoraj list albo list pisałem wczoraj. Nawet mówiący po polsku, którzy nie mają specjalnego lingwistycznego przygotowania, zauważą, że między powyższymi zdaniami zachodzą delikatne różnice znaczeniowe. Inaczej mówiąc, szyk jest swobodny, ale nie dowolny. Spójrzmy z tego punktu widzenia na fragment kalendarium ze strony www TVP:

1657 – pierwszą w Stanach Zjednoczonych sekcje zwłok przeprowadzono w Maryland. [Ostatni raz widziałem tę notatkę 24 września 2006 r., godz. 16.00]

Chociaż kalendarium znajduje się na stronie telewizji, która sama siebie nazywa polską, powyższe zdanie napisane jest z punktu widzenia nadawcy i odbiorcy amerykańskiego. No, chyba że tzw. misja telewizji publicznej polega na amerykanizacji naszego myślenia i postrzegania.

A przecież można by zmienić szyk zdania i napisać np. tak:

1657 – w Maryland w Stanach Zjednoczonych przeprowadzono pierwszą sekcję zwłok.

Zdecydowanie lepiej. Zauważmy jednak, że szyk wyrazów nie załatwia sprawy. Tu kończy się lingwistyka a zaczyna polityka. A niby dlaczego na stronie www polskiej stacji telewizyjnej ma się pojawiać taka informacja. Czy na tej samej stronie telewizja zamieszcza informacje typu:

w Konstantynopolu (dzisiaj Stambuł) w Turcji przeprowadzono pierwszą sekcję zwłok.

albo

w Kyoto w Japonii przeprowadzono pierwszą sekcję zwłok.

Umieszczenie w kalendarium na stronie www TVP informacji o pierwszej sekcji zwłok w Maryland w Stanach Zjednoczonych byłoby zasadne, gdyby było to pierwsze takie wydarzenie w historii. Wtedy notatka powinna jednak brzmieć:

1657 – w Maryland w Stanach Zjednoczonych przeprowadzono pierwszą w świecie sekcję zwłok.

Boże chroń Amerykę! A nas przed Ameryką! I przed amerykanizatorami z TVP!

1 odpowiedź do "O szyku wyrazów i polityce"

Bredzisz synku.
“1657 – w Maryland w Stanach Zjednoczonych przeprowadzono pierwszą sekcję zwłok.”
sugeruje pierwszą w świecie sekcje zwłok, a w tekście chodzi oczywiście o Stany.

Dodaj komentarz

Księgarnia

Krystyna Długosz-Kurczabowa - Wielki słownik etymologiczno-historyczny języka polskiego Bartek Chaciński - Wyczesany słownik najmłodszej polszczyzny 		Barbara i Adam Podgórscy - Słownik gwar śląskich

Kalendarz

wrzesień 2006
P W Ś C P S N
« sie   lis »
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930  

Księgarnia

 Małgorzata Kasperczak,  Monika Rzeszutek,  Joanna Smól,  Halina Zgółkowa - Słownik gwary uczniowskiej Anna Wierzbicka - Słowa klucze. Różne języki - różne kultury Norman Davies - Europa walczy 1939-1945. Nie takie proste zwycięstwo

Sponsor

Pilnie poszukiwany!!!

Kontakt

Błędy, uwagi o stronie, sugestie etc. proszę zgłaszać tu: Kontakt.
Българска електронна лингвистична библиотека

Blog Stats

  • 46,286 hits