Czy wyraz metro odmienia się?
Autor: Henryk Duda Data: 6-mar-2008
Czy wyraz metro odmienia się? – pyta jeden z internautów, którzy odwiedzili ten blog. Tak! – odpowiadam jednym słowem. Pozwolę sobie jednak przypomnieć, że internet nie jest najlepszym źródłem informacji, a informacji o problemach językowych w szczególności.
Najwygodniejszym źródłem informacji są słowniki poprawnościowe, szczególnie najnowsze, m.in. „Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN” pod redakcją Andrzeja Markowskiego, który po raz pierwszy ukazał się w 1999 r. Od tego czasu był przedrukowany kilka razy pod różnymi tytułami.
Jeśli już szukać informacji w sieci, to przede wszystkim na stronach Wydawnictwa Naukowego PWN.
Gdy chodzi chodzi o odmianę rzeczownika metro, to przytoczę w tym miejscu opinię prof. Jana Miodka z jego „Słownika ojczyzny polszczyzny” (Wrocław 2002):
Adaptacja fleksyjna, czyli przystosowanie wyrazów obcych do rodzimego systemu odmiany, jest naturalnym procesem gramatycznym. Nie powinno nikogo dziwić ani gorszyć, że radio i studio są już dziś raczej odmieniane we wszystkich przypadkach. To samo trzeba powiedzieć o rzeczowniku metro. Postacie metra, metru, w metrze są zatem absolutnie dopuszczalne i naturalniejsze w polszczyźnie – typowym przecież języku fleksyjnym, mającym rozwinięty system odmiany wyrazów przez przypadki.
Odpowiedzi: 6 to "Czy wyraz metro odmienia się?"
28-sie-2008 @ 7:05
To dlaczego tu:
http://lingwistykon.wordpress.com/2006/08/28/lepsze-dwuczlonowe/
jest tak:
W artykule „Moda na dwuczłonowe nazwiska”, opublikowanym w „Metro”?
12-paź-2010 @ 9:44
Może dlatego, że mamy do czynienia z nazwą własną, którą jednak chyba też powinniśmy odmienić, ale można przypuszczać ten zamiar.
PS: Czy prawdą jest, że słowo metro dawniej nie było odmieniane? W związku z krótką historią kolejki podziemnej w Polsce, nie było to chyba słowo powszechne, ale czy jednak do takich systemów za granicą nie używało się zwrotu “przejechałem się metro” (analogicznie jak “jechałem taxi”, zwrot z którym zdarzyło mi się spotkać)
7-mar-2008 @ 1:24
Różnica miedzy rzeczownikiem metro «środek komunikacji publicznej w miastach», a metro «zniewieściały mężczyzna» jest taka, że ten pierwszy „zdemokratyzował się”, wszedł w lud, a sygnałem tego jest jego odmienność. Ten drugi natomiast jest ciągle wyrazem o ograniczonym zasięgu, wyrazem-cytatem. Jak się upowszechni, jak wejdzie do słownictwa wspólnoodmianowego (właściwego wielu odmianom języka polskiego) to zaczniemy go odmieniać. Tak się dzieje z wszystkimi wyrazami zapożyczonymi. Proces ich dostosowania do języka zapożyczającego nazywa się w lingwistyce adaptacją. Może to być a. fonetyczna, morfologiczna, etc.
Chciałbym zauważyć, że wyraz “metro” odmienia się tylko w jednym ze swych znaczeń. Gdy używamy go do określenia mężczyzny zniewieściałego, pozostaje nieodmienny, analogicznie do wyrazów “homo” i “hetero” (“rozmawiałem z jednym metro”, “reklama skierowana do metro”, “przyglądałem się jakiemuś metro”).
Dodaj komentarz
Księgarnia
 |
 |
 |
Najnowsze komentarze
 | paja on Kresowe „ł” |
| Henryk Duda on Tacierzyński, tacierzyńst… |
 | paulicja on Ministra |
 | kolowicz on Kołowicz… |
 | Krystian on Język polski jest trudny |
Księgarnia
 |
 |
 |
5-paź-2011 @ 1:06
Rosyjski też jest językiem fleksyjnym, a metro, studio, radio i tak dalej się w nim nie odmienia, i to mimo 70 lat władzy sowieckiej. Wyjątki dodają językowi urody, a pożyczki typu metro czy bazylika można są właśnie takimi wyjątkami. Przy tym wyrazy dwusylabowe pochodzenia obcego brzmią wyjątkowo paskudnie, Dlaczego mamy wciąż dostosowywać reguły gramatyczne i ortograficzne po to, aby ułatwić życie tym, którzy nie są w stanie ukończyć 7 klasy?
5-paź-2011 @ 1:11
Przepraszam, miało być oczywiście albo “Dlaczego mamy wciąż dostosowywać reguły gramatyczne i ortograficzne do poziomu tych, którzy nie są w stanie ukończyć 7 klasy” albo “Dlaczego mamy wciąż zmieniaćreguły gramatyczne i ortograficzne po to, aby ułatwić życie tym, którzy nie są w stanie ukończyć 7 klasy”,