Lingwistykon

Tchnionka

Posted on: 14-Gru-2006

Czytanie starszych prac naukowych z zakresu humanistyki ma swój urok. Bo, że bywa kształcące, wiem od dawna. Kilka dni temu, w piśmie Język Polski (t. XXV, 1946, s. 93-96) natknąłem się na artykuł Józefa Rączego pod tytułem „O tchnionce zwanej dotąd sylabą lub zgłoską”.

Józef Rączy najpierw wyjaśnia, dlaczego w pracach naukowych, także tych z filologii klasycznej, używa się polskiego terminu zgłoska, gdy autorzy podręczników dla szkół i popularnych gramatyk wola raczej sylabę. Przyczyną jest podobieństwo brzmieniowe zgłoski do wyrazu głoska i spółgłoska (dodajmy jeszcze samogłoska). W części II artykułu autor przyjrzał się definicjom sylaby (zgłoski), by w części III zaproponować rozwiązanie, własną definicję sylaby. Zacytujmy:

Otóż te zgłoskotwórcze wydechy i części wydechu nazwijmy tchnieniami, a wytwory ich czyli zgłoski tchnionkami i rzecz załatwiona. (s. 95)

[…] Tchnionka jest to całość głosowa w mowie wytworzona jednym tchnieniem […]. Ile tchnień, tyle tchnionek (ib.)

Definicja sylaby jako tchnienia ma swoje wady. Przede wszystkim, autor nie daje dokładnych wskazówek, jak definiować tchnienie. Wyraz tchnionka też się nie przyjął, choć zgodny z zasadami słowotwórstwa polskiego (autor artykułu podaje jako formacje analogiczne wyrazy: plecionka z plecenie, warzonka z warzenie). Przypominam, bo uroczy. Może doczeka lepszych chwil.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Sponsor

Pilnie poszukiwany!!!

Kalendarz

Grudzień 2006
Pon T Śr T Pt S S
« List   Sty »
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Kontakt

Błędy, uwagi o stronie, sugestie etc. proszę zgłaszać tu: Kontakt.

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Dołącz do 96 obserwujących.

Blog Stats

  • 65,088 hits
%d bloggers like this: