Lingwistykon

Czy wyraz metro odmienia się?

Posted on: 6-Mar-2008

Czy wyraz metro odmienia się? – pyta jeden z internautów, którzy odwiedzili ten blog. Tak! – odpowiadam jednym słowem. Pozwolę sobie jednak przypomnieć, że internet nie jest najlepszym źródłem informacji, a informacji o problemach językowych w szczególności.

Najwygodniejszym źródłem informacji są słowniki poprawnościowe, szczególnie najnowsze, m.in. „Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN” pod redakcją Andrzeja Markowskiego, który po raz pierwszy ukazał się w 1999 r. Od tego czasu był przedrukowany kilka razy pod różnymi tytułami.

Jeśli już szukać informacji w sieci, to przede wszystkim na stronach Wydawnictwa Naukowego PWN.

Gdy chodzi chodzi o odmianę rzeczownika metro, to przytoczę w tym miejscu opinię prof. Jana Miodka z jego „Słownika ojczyzny polszczyzny” (Wrocław 2002):

Adaptacja fleksyjna, czyli przystosowanie wyrazów obcych do rodzimego systemu odmiany, jest naturalnym procesem gramatycznym. Nie powinno nikogo dziwić ani gorszyć, że radio i studio są już dziś raczej odmieniane we wszystkich przypadkach. To samo trzeba powiedzieć o rzeczowniku metro. Postacie metra, metru, w metrze są zatem absolutnie dopuszczalne i naturalniejsze w polszczyźnie – typowym przecież języku fleksyjnym, mającym rozwinięty system odmiany wyrazów przez przypadki.

Odpowiedzi: 6 to "Czy wyraz metro odmienia się?"

Rosyjski też jest językiem fleksyjnym, a metro, studio, radio i tak dalej się w nim nie odmienia, i to mimo 70 lat władzy sowieckiej. Wyjątki dodają językowi urody, a pożyczki typu metro czy bazylika można są właśnie takimi wyjątkami. Przy tym wyrazy dwusylabowe pochodzenia obcego brzmią wyjątkowo paskudnie, Dlaczego mamy wciąż dostosowywać reguły gramatyczne i ortograficzne po to, aby ułatwić życie tym, którzy nie są w stanie ukończyć 7 klasy?

Lubię

Przepraszam, miało być oczywiście albo „Dlaczego mamy wciąż dostosowywać reguły gramatyczne i ortograficzne do poziomu tych, którzy nie są w stanie ukończyć 7 klasy” albo „Dlaczego mamy wciąż zmieniaćreguły gramatyczne i ortograficzne po to, aby ułatwić życie tym, którzy nie są w stanie ukończyć 7 klasy”,

Lubię

To dlaczego tu:
https://lingwistykon.wordpress.com/2006/08/28/lepsze-dwuczlonowe/

jest tak:
W artykule „Moda na dwuczłonowe nazwiska”, opublikowanym w „Metro”?

Lubię

Może dlatego, że mamy do czynienia z nazwą własną, którą jednak chyba też powinniśmy odmienić, ale można przypuszczać ten zamiar.

PS: Czy prawdą jest, że słowo metro dawniej nie było odmieniane? W związku z krótką historią kolejki podziemnej w Polsce, nie było to chyba słowo powszechne, ale czy jednak do takich systemów za granicą nie używało się zwrotu „przejechałem się metro” (analogicznie jak „jechałem taxi”, zwrot z którym zdarzyło mi się spotkać)

Lubię

Różnica miedzy rzeczownikiem metro «środek komunikacji publicznej w miastach», a metro «zniewieściały mężczyzna» jest taka, że ten pierwszy „zdemokratyzował się”, wszedł w lud, a sygnałem tego jest jego odmienność. Ten drugi natomiast jest ciągle wyrazem o ograniczonym zasięgu, wyrazem-cytatem. Jak się upowszechni, jak wejdzie do słownictwa wspólnoodmianowego (właściwego wielu odmianom języka polskiego) to zaczniemy go odmieniać. Tak się dzieje z wszystkimi wyrazami zapożyczonymi. Proces ich dostosowania do języka zapożyczającego nazywa się w lingwistyce adaptacją. Może to być a. fonetyczna, morfologiczna, etc.

Lubię

Chciałbym zauważyć, że wyraz „metro” odmienia się tylko w jednym ze swych znaczeń. Gdy używamy go do określenia mężczyzny zniewieściałego, pozostaje nieodmienny, analogicznie do wyrazów „homo” i „hetero” („rozmawiałem z jednym metro”, „reklama skierowana do metro”, „przyglądałem się jakiemuś metro”).

Lubię

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Sponsor

Pilnie poszukiwany!!!

Kalendarz

Marzec 2008
Pon T Śr T Pt S S
« Lu   Lip »
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  

Kontakt

Błędy, uwagi o stronie, sugestie etc. proszę zgłaszać tu: Kontakt.

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Dołącz do 96 obserwujących.

Blog Stats

  • 65,088 hits
%d bloggers like this: