Lingwistykon

Posts Tagged ‘Słownictwo

Upowszechniły się ostatnio w mediach dwa wyrazy – przymiotnik tacierzyński (zwykle w połączeniu urlop tacierzyński, tj. «urlop przyznawany tacie na wychowanie dziecka») oraz tacierzyństwo «bycie tatą; ogół cech przysługujących współczesnemu tacie». Tacierzyństwo spotkałem ostatnio np. w tygodniku „Uważam Rze”, w omówieniu książki Petra Šabacha pt. „Podróże konika morskiego”. Zacytujmy:

Książka Šabacha jest pamiętnikarskim zapisem heroicznych czasów, gdy o tacierzyństwie nikomu się jeszcze nie śniło. (nr 10 (57), 2012, s. 54)

Oba wyrazy zasługują na chwilę uwagi z dwu powodów. 1. Są wzorcowymi przykładami procesów słowotwórczych. 2. Oba są przykładami interakcji między ewolucją języka a zmianami w obyczajach. Przyjrzyjmy się pokrótce obu tym kwestiom.
Czytaj resztę wpisu »

Reklamy

Organizowane przez Państwową Wyższą Szkołę Zawodową im. Szymona Szymonowica w Zamościu Drugie Zamojskie Dyktando odbyło się dzień po Międzynarodowym Dniu Języka Ojczystego. Z tej okazji Katolickie Radio Zamość poprosiło mnie o krótki wywiad. Kto chciałby usłyszeć moją wypowiedź, niech zajrzy na stronę: http://www.krz.pl/goscdn,874.
Czytaj resztę wpisu »

„Chciałabym się zapytać – pisze nieznana mi bliżej Monika P. – jakie jest polskie tłumaczenie słowa acculturation? Czy to jest akulturacja, czy akulturyzacja?” Odpowiedź przynosi pierwszy z brzegu słownik na mojej półce:

akulturacja ż I, DCMs. ~cji, blm, socjol. «przyjmowanie przez jednostkę lub grupę społeczną kultury innej grupy społecznej»: Akulturacja miejska przybyszów ze wsi. Proces akulturacji. (Słownik języka polskiego PWN, red. M. Szymczak, wyd. 1, t. I, Warszawa 1995, s. 25.)

Nowocześniejsi nie muszą nawet sięgać po słownik. Wystarczy, że poszperają w internecie. Hasło akulturacja ma np. Wikipedia, Wiem, darmowa encyklopedia i wiele innych internetowych słowników i leksykonów.

Drodzy PT. miłośnicy języka, autorzy prac dyplomowych, doktorskich etc. – nie zapominajcie o słownikach. Pytania do lingwistów kierujcie tylko wtedy, gdy w powszechnie dostępnych źródłach nie możecie sami znaleźć odpowiedzi. Przecież, w przypadku pytań takich jak pytanie Pani Moniki, ja też muszę zajrzeć do słownika!

Ilekroć przyglądam się niektórym wyrazom, analizuję ich budowę i odmianę, obserwuję, w jakie połączenia wchodzą, przypomina mi się opowiadanie Aleksandra Sołżenicyna pt. „Zagroda Matriony” (na polski przełożyła Alicja Wołodźko). Bohater opowiadania i narrator w jednej osobie, bo narracja jest w „Zagrodzie” pierwszososobowa, dostał zgodę na pracę w miejscowości o nazwie Torfoprodukt.

Torfoprodukt? Ojej, Turgieniew nie wyobrażał sobie, że coś takiego można wymyślić po rosyjsku. (A. Sołżenicyn, Zagroda Matriony i inne opowiadania, Warszawa 1990, s. 6.)

Торфопродукт? Ах, Тургенев не знал, что можно по-русски составить такое!

O którym z naszych pisarzy i mistrzów języka, dawnych lub współczesnych, możemy powiedzieć to, co Aleksander Sołżenicyn powiedział o Turgieniewie? I o kim moglibyśmy powiedzieć, że nie potrafiłby sobie wyobrazić określenia wiodąca celebryta.

Do nowych zapozyczeń z języka angielskiego dołączył rzeczownik celebryt «gwiazda, sława, idol, autorytet». Dzisiejsza „Gazeta Wyborcza” publikuje spory artykuł pt. „I Ty zostaniesz celebrytem”. Przykładowe połączenia tego wyrazu to m.in. życie celebrytów, kultura celebrytów, być celebrytem. Oprócz występującej w tytule artykułu formy narzędnika (celebrytem), pojawia się tam jeszcze dopełniacz l.m. (celebrytów).
Czytaj resztę wpisu »


Sponsor

Pilnie poszukiwany!!!

Kalendarz

Grudzień 2017
Pon W Śr C Pt S N
« List    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Kontakt

Błędy, uwagi o stronie, sugestie etc. proszę zgłaszać tu: Kontakt.

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Dołącz do 97 obserwujących.

Blog Stats

  • 76,360 hits
%d blogerów lubi to: